“…Sonra Fatih Cami-i Şerifi’nin Sahn-ı Seman medreselerinden Akdeniz tarafındaki Baş-Kurşunlu Medresesi’ne çıktım ve bir vesile ile camı avlusuna bakan köşe odayı tek başıma zapt ederek orada sâkin oldum ki mutavvel’e haşiye yazan Hasan Çelebi’nin odası olduğu medrese rivayetlerindendir.
Başarılı devlet idaresinin yanında, divan sahibi şairlerden olup devrinin önde gelen sanatkarları arasındadır…
İlk olarak “Roland’ın Kızı” piyesi ile İslâm düşmanlığını ortaya koyan Fransız yazar Bornier, Fransa’da yeni bir hakaret piyesini oynatma izni almıştı. Bunun üzerine Paris sefirimiz Esad Paşa’nın teşebbüsleri sonucu, Fransa Maarif Nazırı tarafından, “oyunda bazı değişiklikler yapılarak” oynanması kararı alınmıştı.
1878’de Osmanlı-Rus savaşı sonunda yapılan Berlin Antlaşması’nı fırsat bilen Avusturya hukuka aykırı olarak Bosna-Hersek’i işgale başlamıştı. “Dirlik, refah ve hürriyet getireceği”, “Müslümanları uygarlaştıracağı” iddiasıyla kamuoyunun gözü boyanırken hem Müslümanlara hem de yerli Ortodoks Hıristiyanlara zulüm, işkence ve haksızlık yapmıştı.
Çanakkale Deniz Savaşı’nın bitiminden henüz 15 gün dahi geçmeden, 31 Mart 1915’te, Çanakkale Savaşları’nın muhtelif sahnelerini yansıtan bir panorama kurulması için teklif verilmişti…
Veliahd Abdülmecid halife tayin edilerek siyasî faaliyetlerin dışında kalması adına onunla birtakım sözleşmeler imzalanacak, fakat bir süre sonra hilafet de kaldırılacaktı. İşte, Osmanlı’nın son ve en hassas mevzularından olan Hilafet meselesi…
Tanzimat Fermanı’nın ilanı (1839) ve fermanın hukuk alanında yenilikler yapılmasını gerektirmesiyle Osmanlı Devleti’nde yeni kanunlara ihtiyaç duyulmuştu. Klasik fıkıh, zamanın doğurduğu ihtiyaçları karşılayacak şekilde düzenlenerek kanunlaştırılmıştı.
“Karı koca birbirleriyle çekişip ağız kavgası ederler. Fakat hiçbir erkek karısını dövmez. Çünkü kadın kadıya şikâyet edebilir. Bu durumda koca birkaç yüz sopa yer, üstelik para cezasına da çarptırılır.”
İttihat ve Terakki Cemiyeti için Rumeli’ni çok iyi bilen Şemsi Paşa en ciddi tehditti ve onun öldürülmesiyle bölgede cemiyetin faaliyetleri kolaylaşacaktı… Osmanlı’da derin yapılanmanın ilk büyük darbesi olan bu suikast hem İttihat ve Terakki hem de Rumeli için bir dönüm noktası olacaktı…
Köprülüzâde Abdullah Paşa, takriben 15 aydır serasker idi. Bu vazifesi sırasında birçok kararlar aldı, ilgili mercilere emirler gönderdi. Ve Osmanlı bürokrasisinin gereği olarak bu emirler, günümüze ulaşabilmiş bir deftere kaydedildi..
