Kültür Tarihi, Osmanlı Tarihi

Mecelle’nin Kavâid-i Külliyesi’nde Ceza Hukuku

Tanzimat Fermanı’nın ilanı (1839) ve fermanın hukuk alanında yenilikler yapılmasını gerektirmesiyle Osmanlı Devleti’nde yeni kanunlara ihtiyaç duyulmuştu. Klasik fıkıh, zamanın doğurduğu ihtiyaçları karşılayacak şekilde düzenlenerek kanunlaştırılmıştı. Bu noktada, ceza hükümlerine Mecelle’de açık şekilde yer verilmemiş olduğu düşüncesi pek doğru sayılmaz…

Mecelle” denince aklımıza, Hanefî Mezhebi üzerine tedvin olunan ve akid hukuku, kefâlet hukuku, şirketler hukuku gibi şahısların kendi aralarındaki muamelat hukuku mevzularının (güncel tabiriyle özel hukuk ilişkilerinin) düzenlendiği bir Osmanlı Kanunu gelir. Buna karşın, ceza hükümlerine Mecelle’de sarih şekilde yer verilmemiş olduğu söylenmektedir. Ancak bu tesbit tam manasıyla hakikati ifade etmemektedir. Zira Mecelle’nin başında yer alan 100 maddelik “Kavâid-i Külliye” (Genel Hükümler), ceza ve ceza muhakemesinin temelini oluşturan prensipleri de içermektedir. Dolayısıyla, Mecelle’yi okumak demek, bir ceza hukukçusu için de ufkunu genişletmek demektir. Önümüzdeki çalışmada, Kavâid-i Külliye’nin ceza hukukuna yansıması ile alâkalı birkaç misal vermeye çalışacağız.

 

Yazının devamını Yedikıta Dergisi 50. sayısından (Ekim 2012) okuyabilirsiniz.

Önceki MakaleSonraki Makale

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.