Bugün birer sanat eseri sayılan Osmanlı mezar taşları, vefat edenin kimliğini bildiren levhaların ötesinde; şehir hafızasının müstesna belgeleri, aile tarihinin küçük defterleri ve sanat zevkinin mermere işlenmiş zarif nakışlarıdır.
İstanbul’un kabristanlıklarında, türbe çevrelerinde ve yol kenarlarında asırlarca duran bu şahidelerin bir kısmı zamanla kırılmış, kaybolmuş yahut yerinden sökülmüştür. Fakat bazı taşlar, sıradan bir kabir nişanesini aşar; hüznüyle kalbe dokunur, bir ömrün acısını asırlara taşır. Humbarahâne muvakkiti Hâfız Osman Efendi’nin zevcesi Şerife Hanife Hanım ile dünyaya gözlerini açamadan vefat eden oğlu Seyyid Mustafa Hikmet Molla’nın müşterek şahidesi de bu müstesna örneklerden biridir.
Bu hazin hikâye, 1832’de yaşanan büyük bir acıyla başlar. Şerife Hanife Hanım, doğum sırasında bebeğiyle birlikte vefat eder; geride, hanımını ve kucağına alamadığı evladını aynı anda kaybeden Hâfız Osman Efendi’nin sessiz kederi kalır. Osman Efendi, bu büyük acıyı, anne ile yavrusunu tek mermerde buluşturan sülüs hatlı müstesna bir şahideye dönüştürür. Taşın üst kısmı, eşine ayrılmış; alt kısmına ise anne bağrında uyuyan yavruyu hatırlatacak biçimde küçük sarıklı bir bebek şahidesi işlenmiştir.
Yazının tamamını Yedikıta Dergisi 214. sayısından (Haziran 2026) okuyabilirsiniz.
Mohaç’ta kazanılan büyük zaferin üzerinden beş yüz yıl geçti.
Osmanlı Devleti, her konuda olduğu gibi koku meselesinde de o kadar ince bir meziyete sahiptir…
Carrington Olayı adıyla bilinen ve yakın tarihin kaydedilmiş en güçlü Güneş fırtınasına şahitlik edin!
Kaynaklarda Osmanlı Devleti'nin bilinen ilk resmî madalyası Ferahî'dir...
Balıkesir ve Çanakkale çevresinde kurulan Karesi Beyliği, Osmanlı’ya katılan ilk beylik olarak önemli bir yere…
16. yüzyıl yerleşimlerinin görsel hafızası niteliğindeki “Civitates Orbis Terrarum”, tarihin ilk kapsamlı şehir atlasıdır.