Sultanın Huzurunda Bir Japon Muhabir Abdülhalim Noda Efendi

Hazin Ertuğrul Faciası’nın ardından İstanbul’a gelen Japon gazeteci Noda Shotaro’nun, Sultan İkinci Abdülhamid Han’ın himayesinde İslâm ile müşerref olarak Abdülhalim adını alması, Osmanlı-Japon münasebetleri içinde dikkat çekici bir safha teşkil eder. Noda Efendi, İstanbul’daki faaliyetleri ve ülkesine döndükten sonra yaşadığı hayatıyla, bu münasebetlerin hem ibretli hem de düşündürücü simalarından biri olmuştur…

Sultan İkinci Abdülhamid Han, Devlet-i Aliyye’nin en zorlu döneminde, İslam’ın Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat akidesinin muhafazası, devletin bekası ve ümmet-i Muhammed’in istifadesi için münasip bir siyaset takip ederek beşerî imkânları en verimli şekilde kullanmanın yollarını aramıştır. Onun ufkunda “Aksa-yı Şark” (Uzak Doğu), sadece merak uyandıran egzotik bir coğrafya değil, Japon İmparatoru Meiji’nin restorasyon dönemiyle modernleşen Japonya üzerinden, İngiliz ve Rus sömürgeciliğine karşı kurulabilecek bir denge unsurudur. Sultanın Aksa-yı Şark özelinde geliştirdiği tedbirlerden biri de samuray kökeninden gazeteciliğe, oradan muallimliğe ve nihayet İstanbul’daki ihtidasına uzanan hikâyesiyle Noda Shotaro isimli bir Japon’dur.

Noda Shotaro Kimdir?

Noda Shotaro, 1868 yılında Japonya’nın Hachinohe şehrinde, samuray geleneğine bağlı bir ailenin ferdi olarak dünyaya geldi. Bazı Japon kaynakları, babasının Okude adında bir feodal derebeyi (lord) olduğunu belirtmektedir. Noda Shotaro, son derece zeki ve kavrayış gücü kuvvetli bir çocuktu. Nitekim bulunduğu muhitte zekâsı ve kabiliyetiyle kısa sürede dikkatleri üzerine çekmişti. Dönemin en prestijli okullarından biri olan Keio Gijuku’da tahsil görmüştü.

Genç Noda, Japon modernleşme düşüncesinin önde gelen temsilcilerinden Yukichi Fukuzawa’nın en yakın talebeleri arasında yer aldı. Hocasının desteğiyle, ülkenin en etkili gazetelerinden biri olan Jiji Shinpo’da muhabir olarak çalışmaya başladı.

Yazının tamamını Yedikıta Dergisi 216. sayısından (Ağustos 2026) okuyabilirsiniz.

Dr. Hüseyin Hilmi Aladağ

Recent Posts

Muazzam Zafer Mohaç Meydan Muharebesi 1526

Mohaç’ta kazanılan büyük zaferin üzerinden beş yüz yıl geçti.

2 saat ago

Osmanlı’da Koku Medeniyeti

Osmanlı Devleti, her konuda olduğu gibi koku meselesinde de o kadar ince bir meziyete sahiptir…

3 saat ago

Geceyi Gündüze Çeviren Afet Carrington Olayı

Carrington Olayı adıyla bilinen ve yakın tarihin kaydedilmiş en güçlü Güneş fırtınasına şahitlik edin!

3 saat ago

Osmanlı’da İlk Madalya Ferahî

Kaynaklarda Osmanlı Devleti'nin bilinen ilk resmî madalyası Ferahî'dir...

3 saat ago

Rumeli’nin Kapısını Açan Beylik Karesioğulları

Balıkesir ve Çanakkale çevresinde kurulan Karesi Beyliği, Osmanlı’ya katılan ilk beylik olarak önemli bir yere…

3 saat ago

İlk Şehir Atlası Civitates Orbis Terrarum

16. yüzyıl yerleşimlerinin görsel hafızası niteliğindeki “Civitates Orbis Terrarum”, tarihin ilk kapsamlı şehir atlasıdır.

3 saat ago