Osmanlı’nın Başlangıç Meridyeni Ayasofya’ydı

Tarih boyunca, meridyenlerin ilk noktası olarak seçilen Başlangıç Meridyeni zamana ve ülkelere göre değişmiştir. Eski Çağ haritalarında ilk meridyenin geçtiği yer olarak Kanarya Adaları kabul edilmişken, 6. yüzyılda Bağdat, İskenderiye ve Yeşil Burun Adaları başlangıç noktası olarak belirlenmişti. 1884’te baş meridyen çizgisi olarak Londra’daki Greenwich semti seçilse de Osmanlı kendi coğrafyasında Ayasofya’dan geçen meridyen çizgisini kullanmıştı…

Başlangıç Meridyeni dünya üzerindeki coğrafî konumunuzu belirleyebilmek için sıfır (0) noktası olarak kabul edilen ilk boylamdır. Bu boylamdan başlanılarak Dünya üzerinde hayali çizgiler oluşturulmuştur. Başlangıç Meridyeni’nin doğusunda ve batısında 180’er tane olmak üzere toplam 360 adet boylam vardır. Başlangıç Meridyeni’ne olan mesafeye göre uluslararası yerel saat sistemleri oluşturulmuştur. Dünya, ekseni etrafında tam devrini 24 saatte tamamladığı için 24 saat dilimine ayrılmıştır. 360 meridyen yayı olduğuna göre, her saat diliminden 15 meridyen geçmektedir (360:24=15). Ve her ülke için standart meridyenler tayin olunmuştur. Böylelikle her ülkenin, günümüzde Başlangıç Meridyeni olarak kullanılan Greenwich’e (Londra) göre saat farkları oluşmuştur. Mesela ülkemiz standart olarak Greenwich’ten 2 saat ileridedir. Fakat, mart ayının son haftasından ekim ayının son haftasına kadar uygulanan yaz saati ile bu fark 3 saate çıkmıştır.

Yazının devamını Yedikıta Dergisi Temmuz (71. Sayı 2014) sayısından okuyabilirsiniz.