Konya Ovası Sulama Projesi

Ülkemizin tahıl ambarı Konya Ovası, baklagil ve endüstri bitkilerinin de merkezi olmaya aday bir bölge. Konya Ovası’nı su ya kavuşturarak ikinci bir Çukurova’yı ortaya çıkarmak maksadıyla ilk defa 1819’da çalışmalar yapıldı. O günden günümüze, proje defalarca ele  alınmış hatta bir kısım istimlâk, hafriyat ve kanal çalışmaları dahi yapılmıştır. Osmanlı devrinde, Konya Ovası’nı sulama projelerinin en kapsamlısı, İkinci Abdülhamid Han zamanında, 1907 yılında hazırlanmıştı. 1913 yılında tamamlanan bu proje, Türkiye’nin ilk modern ve o devirde dünyanın en önde gelen sulama projelerinden biridir. İşte, o tarihî projenin bilinmeyenleri…

Ülkemizin tahıl ambarı olan Konya Ovası, kuraklık ve çölleşmeye maruz bölgeler arasında yer almaktadır. Bu sebeple en büyük mesele olarak ovanın sulanması konusu yüzyıllardır gündemde kalmıştır. Çok eski devirlerden itibaren bu meseleye çözüm için çeşitli yollara baş vurulmuş, Osmanlı Devleti zamanında da bir çok defalar ovanın sulanması için projeler yapılmıştır.

Konya Ovası’nın sulanması amacıyla ilk çalışmalar 1819 yılında Karaman Valisi Çelik Mehmed Paşa tarafından başlatılmış, 1853, 1861 ve akabinde de 1866’da Bozkır ve Seydişehir arasındaki Suğla arazisinin bataklık halinden kurtarılıp Konya Ovası’nın sulanması maksadıyla yapılan çalışmalar çeşitli merhalelerde devam etmiştir.

1872 yılında, Çelik Mehmed Paşa’nın projesini tamamlamak isteyen Vali Hafız Paşa, Suğla Gölü’ne akan Beyşehir Çayı’nın mecrasını değiştirmeyi ve “Mavi Boğaz” yoluyla Konya Ovası’na akıtmayı denemiş, ancak paşanın bu teşebbüsü neticelenmemiştir.

Sultan İkinci Abdülhamid Han zamanında; 1883, 1887, 1889, 1893 ve 1899 tarihlerinde çalışmalar yapılmak suretiyle proje defalarca ele alınmış ve hatta bir kısım istimlâk, hafriyat ve kanal çalışmaları dahi yapılmıştır.

Yazının devamını Yedikıta Dergisi Haziran  (22. Sayı 2010) sayısından okuyabilirsiniz.