Teknoloji Tarihi

99 Yıllık Haliç-Karadeniz Demiryolu Hattı Açılacak mı?

BİNLERCE ASKERİN GECELİ GÜNDÜZLÜ ÇALIŞARAK İNŞA ETTİĞİ BİR TREN HATTIYDI, HALİÇ KARADENİZ SAHRA HATTI… YILLARCA KADERİNE TERK EDİLMİŞ VAZİYETTE, TOPRAĞA GÖMÜLÜ BİR HALDE BEKLEDİ DURDU. NİHAYET, SON GÜNLERDE HATTIN TEKRAR FAAL HALE GETİRİLMESİ GÜNDEMDE…

Osmanlı devrinde İstanbul’un elektrik ihtiyacını karşılamak üzere Kağıthane’de 1914 tarihinde kurulan Silahtarağa Termik Santrali, kömürün yakılması ile ortaya çıkan enerjiyi jeneratörler vasıtasıyla elektriğe dönüştürüyordu. Gerekli kömür ise Zonguldak’taki madenlerden karşılanıyordu. Zonguldak’tan gemilere yüklenen kömür deniz yoluyla Haliç’teki santrale ulaştırılıyordu.

1914 tarihinde Birinci Dünya Savaşı’nın başlaması ve Rusya’nın Karadeniz’deki Osmanlı gemilerini tehdit etmesi üzerine Zonguldak’tan yapılan kömür nakliyatında aksaklıklar başladı. Dolayısıyla İstanbul’un elektriğini üreten tek santral konumunda olan Silahtarağa Termik Santrali’ne başka yollardan kömür temin etmek gerekiyordu. Ama nasıl? Santralin üretimde aksaklık yaşamaması için kömür ihtiyacının aralıksız olarak sağlanması zaruriydi.

Silahtarağa Termik Santrali’nin işletmecisi Osmanlı Anonim Elektrik Şirketi problemi ortadan kaldırmak için çareler aramaya başladı. Bir süre sonra şirket, İstanbul’un kuzeyinde bulunan linyit ocaklarından çıkarılan kömürün, santrale ulaştırılması için bölgeye bir demiryolu hattı inşa edilmesine karar verdi. Proje, İstanbul’un elektriksiz kalma ihtimali dolayısıyla oldukça önemliydi.

Yazının devamını Yedikıta Dergisi Ekim (74. Sayı 2014) sayısından okuyabilirsiniz.

Ömer Faruk Salar

Recent Posts

Ateşin ve Toprağın Buluştuğu Sanat Çini

Orta Asya bozkırlarından Anadolu topraklarına uzanan bin yıllık kültür mirası çini, Selçuklu’nun ihtişamlı kubbelerinden, Osmanlı’nın…

4 hafta ago

İsveç’in Osmanlı Gemileri Yaramaz ve Yıldırım

Büyük Kuzey Savaşı (1700-1721), tarihimizde pek bilinmez. Ancak İsveç kralı 12. Karl’ı iyi biliriz. Nam-ı…

4 hafta ago

Leman Gölü Kıyısında Orta Çağ’a Yolculuk Yvoire Thonon Evian

Avrupa’nın en büyük göllerinden birinin kıyısında; bir yanımızda tatlı suyun maviliği, diğer yanda Alp Dağları’nın…

4 hafta ago

Haremeyn’in Gölgesi Düşen Haneler Hacı Evleri

Hac yolculuğu, eskiden yalnızca bir ibadet değil; şehir hayatında, evlerde ve mahallelerde iz bırakan önemli…

4 hafta ago

Çininin Altın Çağı İznik ve Kütahya Çinileri

İznik’te üretilen çiniler, Osmanlı çiniciliğinin ulaştığı sanat seviyesinin en parlak örneklerini temsil eder. İznik atölyelerinin…

4 hafta ago

İznik’in Sırrı Mercan Kırmızısı

İznik çini sanatını ayrıcalıklı kılan husus, mercan kırmızısıdır. Yüzyıllar boyunca İznik çinilerinin en büyük sırrı…

4 hafta ago