100 Yıl Önce Elektrikli Sokak Lambası

İlk sokak lambasını İspanya’nın Kurtuba şehrinde yapan Endülüs Emevileri, her yüz metrede bir içerisinde gaz lambası olan direkler dikmişler ve bu gelenek zamanla yaygınlaşarak günümüze kadar gelmiştir. Geceleri gündüze çeviren sokak lambalarının günümüz teknolojisine ulaşması uzun bir süreç içinde olmuştur…

Elektrikle aydınlatmanın olmadığı zamanlarda insanlar, gün ışığından daha çok faydalanmak için daha şafak sökmeden uyanır ve akşam hava kararıncaya kadar işlerini bitirmeye çalışır, geceleri ise aydınlatma yetersiz ya da pahalı olduğundan genellikle erkenden istirahata geçerlerdi. Aydınlatma için ya ateş yakılır ya da mum veya gaz lambası kullanılırdı. Evlerin pencerelerinden sokaklara taşan bu cılız ışık huzmeleri, güzel bir manzara oluştururdu. Bunun yanında coğrafi şartlara göre bazı evlerinin mimarisi ay ışığından nasıl daha çok faydalanabilirizin hesabıyla yapılmıştır.

Zamanla nüfusun artması ve şehirlerin de büyümesiyle beraber güvenlik meselesi ortaya çıkmıştır. Bunun için ilk formül olarak sokakların aydınlatılması gündeme gelmiştir. İlk sokak lambasını İspanya’nın Kurtuba şehrinde yapan Endülüs Emevileri, her yüz metrede bir içerisinde gaz lambası olan direkler dikmişler ve böylece bu gelenek zamanla her tarafa yayılarak Osmanlı’ya kadar gelmiştir.

Yazının devamını Yedikıta Dergisi Ağustos (36. Sayı 2011) sayısından okuyabilirsiniz.