Yetim Hakkı ve Osmanlı’nın Yetimleri

Peygamber Efendimiz (s.a.v.), pek çok hadîs-i şerîfinde yetimlerin hukuku üzerinde hassasiyetle durmuştur. Ecdadımız da âyet-i kerîmeler ve hâdis-i şerîfler ışığında hareket ederek yetime sahip çıkmış ve onlar için muhtelif müesseseler tesis etmiştir…

Sözlükte yalnız olmak, tek başına kalmak anlamındaki “yütm” kökünden türeyen yetim, çeşitli nesnelerin tekliğini, biricikliğini ifade eder. Benzeri zor bulunan ve sedeften tek çıkan iri inci tanesine “dürr-i yetîm, öncesinde ve sonrasında şiir olmayan tek beyte de “beyt-i yetîm” denmesi de bundandır.

Kültürümüzde babasını kaybetmiş ve buluğa ermemiş çocuğa derler. Herhalde bu durum, çocuğun nafakasını temin etme, haklarını koruma ve onu yetiştirmede babanın rolünün daha görünür olmasından sebep, babanın kaybıyla ilişkilendirilmiştir.

Dinimizde Yetim Hakkı

Dinimiz yetimin hakkını gözetmiş, birçok âyet-i kerîme ve hadîs-i şerîflerde bu husus ehemmiyetle zikredilmiştir. Kendisi de bir yetim olan ve bunu bizzat yaşayan İki Cihan Serveri Peygamber Efendimiz (s.a.v.) pek çok hadîs-i şerîfinde yetimlerin hukuku üzerinde hassasiyetle durmuştur. Birisinde; “Allahım! Ben, yetimin ve kadının, bu iki zayıf insanın hakkını ihlâl etmekten insanları şiddetle sakındırıyorum.” buyururken yine başka bir hadîs-i şerîflerinde, şehadet parmağı ile orta parmağını birleştirerek; “Ben ve yetimi koruyup gözeten, Cennet’te böyle yan yana olacağız.” buyurmuşlardır.

Yazının tamamını Yedikıta Dergisi 201. sayısından (Mayıs 2025) okuyabilirsiniz.

Arif Tunç

Recent Posts

Muazzam Zafer Mohaç Meydan Muharebesi 1526

Mohaç’ta kazanılan büyük zaferin üzerinden beş yüz yıl geçti.

2 hafta ago

Osmanlı’da Koku Medeniyeti

Osmanlı Devleti, her konuda olduğu gibi koku meselesinde de o kadar ince bir meziyete sahiptir…

2 hafta ago

Geceyi Gündüze Çeviren Afet Carrington Olayı

Carrington Olayı adıyla bilinen ve yakın tarihin kaydedilmiş en güçlü Güneş fırtınasına şahitlik edin!

2 hafta ago

Osmanlı’da İlk Madalya Ferahî

Kaynaklarda Osmanlı Devleti'nin bilinen ilk resmî madalyası Ferahî'dir...

2 hafta ago

Rumeli’nin Kapısını Açan Beylik Karesioğulları

Balıkesir ve Çanakkale çevresinde kurulan Karesi Beyliği, Osmanlı’ya katılan ilk beylik olarak önemli bir yere…

2 hafta ago

İlk Şehir Atlası Civitates Orbis Terrarum

16. yüzyıl yerleşimlerinin görsel hafızası niteliğindeki “Civitates Orbis Terrarum”, tarihin ilk kapsamlı şehir atlasıdır.

2 hafta ago