Sultan İkinci Abdülhamid’in Sherlock Holmes’ü Müfettiş Celestin Bonnin

Hapishane kaçaklarından, içeriye silah ve kesici alet sızdıran mahkûm ve gardiyanlara, sahte kitap yazanlardan, Osmanlı hükümetini küçük düşürmeye çalışan sahtekârlara kadar herkes, er ya da geç ensesinde Bonnin’in nefesini hissedecekti…

19. yüzyılın sonlarına doğru birçok bakımdan yara almış devlet gemisinin dümenini devralan Sultan İkinci Abdülhamid Han, bu fena gidişatın elbette farkındaydı. Bunun için birçok teşebbüslerde bulundu. Bunlardan biri de Osmanlı polis teşkilatı alanında yaptığı düzenlemelerdir.

Fransız Müfettiş Celestin Bonnin, bu düzenleme ve ıslahatların mimarı olarak İstanbul’a çağrılan ilk uzman dedektiftir. Paris Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen Müfettiş Bonnin, 1884 yılında İstanbul’a geldiğinde “Polis Umûru ve Nizâmâtı” hakkında bilgi vermek ve gerekli düzenlemeleri yapmakla görevlendirilmişti. Başlangıçta Beyoğlu Polis Müdür Muavini olarak tayin edilen Bonnin, Osmanlı Devleti tarafından her yıl yenilenen bir sözleşme çerçevesinde çalıştırılmıştır. Çalışmaya başladığında 500 kuruş olan maaşı, İstanbul’dan ayrıldığında 2500 kuruştu. Bu rakam, birinci sınıf bir Osmanlı müfettişinin ortalama maaşının üzerindeydi.

Yazının tamamını Yedikıta Dergisi 166. sayısından (Haziran 2022) okuyabilirsiniz.

Yasin Özkan

Recent Posts

1541 Hasan Ağa ve Cezayir Müdaafası

Kendini Avrupa’nın kralı ilân eden Şarlken, gözünü Cezayir’e diker. Ancak kendini beğenmiş kibirli ordusuna, gözü…

4 hafta ago

Seyahatnâme’ye Vesile Olan Bursa Seyahati

Gelin, Seyahatnâme'nin yazılışına kapı aralayan Bursa yolculuğuna ve nihayetinde müsade ile kaleme alınan eserin doğuşuna…

4 hafta ago

Osmanlı’da İlk Otoportre Mustafa Çavuş’un Esaret “Selfiesi”

Kanuni Sultan Süleyman Han devrinde, Zigetvar Seferi’nde esir düşen Mustafa Çavuş’un, zindandaki hâlini resmedip İstanbul’a…

4 hafta ago

Selçuklu’nun Mecellesi El-Mesâilü’l-Melikşâhiyye Fi’l-Kavâidi’ş-Şer‘iyye

Tarihimizdeki ilk yazılı İslâm hukuku örneklerinden biri olan “el-Mesâilü’l-Melikşâhiyye” kanunnamesi; Osmanlı “Mecelle”sinden tam sekiz yüz…

4 hafta ago

Rumeli’ye Bereket Taşıyanlar Silistre Su Vakıfları

Tuna Nehri kıyısında kurulan Silistre, akarsuların bol olduğu bereketli topraklar üzerinde yükselmiş bir şehirdir. Osmanlı…

4 hafta ago

Hindistan Topraklarını Savunan Son Büyük Hükümdar Meysûr Kaplanı Tipu Sultan

18. yüzyılda Hint alt kıtasına yerleşen Büyük Britanya, gücünü pekiştirmek istiyordu. Elindeki topraklarla yetinmeyen İngilizler,…

4 hafta ago