Kültür Tarihi

Mustafa Râkım Efendi

Osmanlı hat sanatının en önemli temsilcilerinden birisi Mustafa Râkım Efendi’dir. 19. asrın bu kudretli sanatkârının mezartaşı, çeşme, mektep ve türbe kitabeleri yanında, müze ve kütüphanelerde, özel koleksiyonlarda birçok eseri bulunmaktadır. Şu kadar var ki; Râkım Efendi’nin Topkapı Sarayı Müzesi binalarında ve koleksiyonlarında bulunan yazıları ayrı bir önem taşımaktadır…

Türk hat sanatı tarihinin önemli isimlerinden olan Mustafa Râkım Efendi, 1758 yılında Ordu iline bağlı Ünye ilçesinde dünyaya geldi. Babası tarafından ilim tahsili için, İstanbul’a gönderildi. Mustafa Râkım Efendi, İstanbul’da ilim tahsili yanında, ağabeyi hattat İsmâil Zühdî’den yazı meşketti. Küçük yaşında, sülüs ve nesih yazıdan icâzetname aldı.

Devrin hattatlarından Üçüncü Derviş Ali’den de yazı meşketti. Bu arada ilmî tahsilini de tamamlayarak, ilmiye icâzetnâmesini aldı.Devrin ileri gelenleriyle münasebet kurarak, onların çocuklarına ders verdi. Sultan Üçüncü Selim’in bir portresini yaptı ve padişah tarafından beğenilince kendisine müderrislik pâyesi verildi. Mustafa Râkım Efendi, tuğrakeş ve sikke ressamı olarak çe-şitli pâyelerle taltif edilmiştir.

Hayatının sonlarına doğru felç geçiren Mustafa Râkım Efendi nihayet, 15 Şaban 1241 (25 Mart 1826) Cumartesi günü vefat etmiştir. Vasiyeti üzerine Fatih-Karagümrük’te Vasat Atik Ali Paşa Camii’nin yanındaki arsaya defnedilmiştir. Sonradan, mezarının üzerine bir türbe ve yanına da medrese inşa olunmuştur.

Yazının devamını Yedikıta Dergisi Şubat  (30. Sayı 2011) sayısından okuyabilirsiniz. 

Dr. Süleyman Berk

Recent Posts

Ateşin ve Toprağın Buluştuğu Sanat Çini

Orta Asya bozkırlarından Anadolu topraklarına uzanan bin yıllık kültür mirası çini, Selçuklu’nun ihtişamlı kubbelerinden, Osmanlı’nın…

7 gün ago

İsveç’in Osmanlı Gemileri Yaramaz ve Yıldırım

Büyük Kuzey Savaşı (1700-1721), tarihimizde pek bilinmez. Ancak İsveç kralı 12. Karl’ı iyi biliriz. Nam-ı…

7 gün ago

Leman Gölü Kıyısında Orta Çağ’a Yolculuk Yvoire Thonon Evian

Avrupa’nın en büyük göllerinden birinin kıyısında; bir yanımızda tatlı suyun maviliği, diğer yanda Alp Dağları’nın…

7 gün ago

Haremeyn’in Gölgesi Düşen Haneler Hacı Evleri

Hac yolculuğu, eskiden yalnızca bir ibadet değil; şehir hayatında, evlerde ve mahallelerde iz bırakan önemli…

7 gün ago

Çininin Altın Çağı İznik ve Kütahya Çinileri

İznik’te üretilen çiniler, Osmanlı çiniciliğinin ulaştığı sanat seviyesinin en parlak örneklerini temsil eder. İznik atölyelerinin…

7 gün ago

İznik’in Sırrı Mercan Kırmızısı

İznik çini sanatını ayrıcalıklı kılan husus, mercan kırmızısıdır. Yüzyıllar boyunca İznik çinilerinin en büyük sırrı…

7 gün ago