Kültür Tarihi

Mustafa Râkım Efendi

Osmanlı hat sanatının en önemli temsilcilerinden birisi Mustafa Râkım Efendi’dir. 19. asrın bu kudretli sanatkârının mezartaşı, çeşme, mektep ve türbe kitabeleri yanında, müze ve kütüphanelerde, özel koleksiyonlarda birçok eseri bulunmaktadır. Şu kadar var ki; Râkım Efendi’nin Topkapı Sarayı Müzesi binalarında ve koleksiyonlarında bulunan yazıları ayrı bir önem taşımaktadır…

Türk hat sanatı tarihinin önemli isimlerinden olan Mustafa Râkım Efendi, 1758 yılında Ordu iline bağlı Ünye ilçesinde dünyaya geldi. Babası tarafından ilim tahsili için, İstanbul’a gönderildi. Mustafa Râkım Efendi, İstanbul’da ilim tahsili yanında, ağabeyi hattat İsmâil Zühdî’den yazı meşketti. Küçük yaşında, sülüs ve nesih yazıdan icâzetname aldı.

Devrin hattatlarından Üçüncü Derviş Ali’den de yazı meşketti. Bu arada ilmî tahsilini de tamamlayarak, ilmiye icâzetnâmesini aldı.Devrin ileri gelenleriyle münasebet kurarak, onların çocuklarına ders verdi. Sultan Üçüncü Selim’in bir portresini yaptı ve padişah tarafından beğenilince kendisine müderrislik pâyesi verildi. Mustafa Râkım Efendi, tuğrakeş ve sikke ressamı olarak çe-şitli pâyelerle taltif edilmiştir.

Hayatının sonlarına doğru felç geçiren Mustafa Râkım Efendi nihayet, 15 Şaban 1241 (25 Mart 1826) Cumartesi günü vefat etmiştir. Vasiyeti üzerine Fatih-Karagümrük’te Vasat Atik Ali Paşa Camii’nin yanındaki arsaya defnedilmiştir. Sonradan, mezarının üzerine bir türbe ve yanına da medrese inşa olunmuştur.

Yazının devamını Yedikıta Dergisi Şubat  (30. Sayı 2011) sayısından okuyabilirsiniz. 

Dr. Süleyman Berk

Recent Posts

1541 Hasan Ağa ve Cezayir Müdaafası

Kendini Avrupa’nın kralı ilân eden Şarlken, gözünü Cezayir’e diker. Ancak kendini beğenmiş kibirli ordusuna, gözü…

3 hafta ago

Seyahatnâme’ye Vesile Olan Bursa Seyahati

Gelin, Seyahatnâme'nin yazılışına kapı aralayan Bursa yolculuğuna ve nihayetinde müsade ile kaleme alınan eserin doğuşuna…

3 hafta ago

Osmanlı’da İlk Otoportre Mustafa Çavuş’un Esaret “Selfiesi”

Kanuni Sultan Süleyman Han devrinde, Zigetvar Seferi’nde esir düşen Mustafa Çavuş’un, zindandaki hâlini resmedip İstanbul’a…

3 hafta ago

Selçuklu’nun Mecellesi El-Mesâilü’l-Melikşâhiyye Fi’l-Kavâidi’ş-Şer‘iyye

Tarihimizdeki ilk yazılı İslâm hukuku örneklerinden biri olan “el-Mesâilü’l-Melikşâhiyye” kanunnamesi; Osmanlı “Mecelle”sinden tam sekiz yüz…

3 hafta ago

Rumeli’ye Bereket Taşıyanlar Silistre Su Vakıfları

Tuna Nehri kıyısında kurulan Silistre, akarsuların bol olduğu bereketli topraklar üzerinde yükselmiş bir şehirdir. Osmanlı…

3 hafta ago

Hindistan Topraklarını Savunan Son Büyük Hükümdar Meysûr Kaplanı Tipu Sultan

18. yüzyılda Hint alt kıtasına yerleşen Büyük Britanya, gücünü pekiştirmek istiyordu. Elindeki topraklarla yetinmeyen İngilizler,…

3 hafta ago