Güneş saatleri zamanı gösteren ilk aletlerdir. Eskiden zamanı belirlemenin en kolay yolu, düz bir zemine bir çubuk dikmek ve güneşli bir havada gölgesini izlemekti. Çubuğun gölgesi, Güneş’in gökyüzündeki konumu ve dolayısıyla günün zamanı konusunda doğrudan bilgi sağlardı. Günlük hayat, sosyal ilişkiler ve ibadet Güneş’in doğuşuna, doruk yüksekliğe ulaşmasına ve batışına göre düzenlenirdi…
İnsanoğlu zamanı tespit etmek için çok çeşitli yollara baş-vurmuştur. Güneş saatleri, su saatleri, kum saatleri, mekanik saatler, elektronik saatler ve atom saatleri hep bu ihtiyaç neticesinde icat edilmişlerdir.
Eskiden zamanı belirlemenin en kolay yolu, düz bir zemine bir çubuk dikmek ve güneşli bir havada gölgesini takip etmekti. Çubuğun gölgesi, Güneş’in gökyüzündeki konumu ve dolayısıyla günün zamanı konusunda doğrudan bilgi sağlardı. Günlük hayat, sosyal ilişkiler ve ibadet, Güneş’in doğuşuna, doruk yüksekliğe ulaşmasına ve batışına göre düzenlenirdi.
Genellikle taş veya maden bir levha üzerine sabitlenen demir çubuğun etrafına çizilen çizgiler ve çubuğun gölgesinin bu çizgilere düşmesine göre zamanın belirlendiği aletlere güneş saati denmiştir. Güneş saatlerine basîta ve mikat gibi isimler de verilmiştir.
Yazının devamını Yedikıta Dergisi Mart (31. Sayı 2011) sayısından okuyabilirsiniz.
Osmanoğulları’nın ilk büyük payitahtı, Osmanlı’nın dibacesi ve beylikten devlete geçişin müjdeleyicisi Bursa; yeşili ve suyuyla…
Şeyh Üftâde (1490-1580) Hazretleri, daha doğumunda görülen müjdeli bir rüyanın işaret ettiği üzere, zühdü, takvâsı…
Bugün İslâm medeniyetinden söz edebiliyorsak, bunu Medine-i Münevvere’ye borçluyuz diyebiliriz. Zira İslâmî kültürün tekâmül etmeye…
Yazmak, bilgiyi kalıcı hâle getirmek ve nesiller boyunca paylaşmanın en sağlam yoludur. Müstensihlerden şapograf makinelerine…
Mustafa Râkım Efendi, Osmanlı hattatlığında celî sülüs ve tuğrada çığır açan müstesna bir üstattır.
Kalemi güçlü olduğu kadar, bedenen de kuvvetli olan Ahmed Midhat Efendi, devrin gazetecilerinden Lastik Said…