Filibe Sarayı’nda Atılan Ok

Üç büyük kara canavar, yani yaban hınzırı getirildi ve bir ağacın önüne arka arkaya bağlandı. Hükümdar yayını eline aldı; oku kirişe gezleyip yayı gerdi ve salıverdi. Ok, üç canavarın içinden geçtikten sonra karşıdaki sağlam gövdeli ağaca saplandı. Orada bulunanlar, padişahın bu hayret verici mahareti karşısında şaşkınlıktan parmaklarını ısırdılar.

Filibe, Bulgaristan’ın güneyinde yer alır ve Sofya’dan sonra ülkenin ikinci büyük şehridir. 1878’den itibaren Plovdiv adıyla anılan Filibe, 1360’ların sonunda Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. Şehir, 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı’na kadar bu konumunu korumuş; savaşın ardından Şarkî Rumeli vilayetine bağlanmış, 1885’te ise Bulgar Prensliği sınırlarına katılmıştır.

Osmanlı devrinde Filibe, Rumeli’nin stratejik ve kültürel bakımdan öne çıkan merkezlerinden biriydi. Camileri, mektepleri, medreseleri ve yetiştirdiği âlimlerle güçlü bir ilim muhiti meydana getirmiş; Balkanlar’ın içlerine uzanan ana yol üzerinde bulunması sebebiyle askerî ve idarî hareketliliğin mühim durakları arasına girmişti. Avrupa seferlerinde Osmanlı ordularının takip ettiği bu güzergâh, Filibe’yi devlet erkânının geçişleri, sefer hazırlıkları ve padişah konaklamaları bakımından Rumeli’nin başlıca menzillerinden biri hâline getirmişti.

Kanuni Sultan Süleyman Han da Avrupa seferlerinde bu yolu kullanmış, Filibe’deki sarayda ikamet etmiştir. 1521 Belgrad Seferi sırasında 11 Haziran’da şehre ulaşarak burada iki gün istirahat etmiş; 1541’de Avusturya üzerine düzenlediği ve kaynaklarda Istabur yahut Budin Seferi adıyla anılan harekâtta da aynı hattı takip ederek Filibe Sarayı’nda kalmıştır. Bu ikinci konaklama sırasında yaşanan dikkat çekici hadise, Seyyid Lokman’ın Hünernâme adlı eserine yansımış; minyatür sanatının zarif diliyle de resmedilmiştir.

Yazının tamamını Yedikıta Dergisi 215. sayısından (Temmuz 2026) okuyabilirsiniz.