Kültür Tarihi

Doğu’nun Çarşıları

Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun çarşılarının akustik ve görsel mücevherlerinin tadına varmak, çözülemez bir bilmeceyi zorlamak, sonsuz bir labirenti arşınlamak gibidir. Dükkânlar boyu çoğalan, çoğaldıkça sonsuzluğa uzayan çarşılar, engin denizlere yelken açmak demektir. Çarşılar, orada asırlardır dururlar ve capcanlıdırlar hâlâ…

Peygamberler Şehri Urfa

Mimarisi, Balıklı Göl’ü, türbeleri, geçitli dar sokakları, tabiî güzellikleri ve zengin kültürüyle olduğu kadar tarihî çarşısı, yüzyıllardır yaşatılan el sanatları, işlemeli kumaşları, isotu ve çayı ile seyyahların gözbebeği… Yüzyılların yükünü sırtlayarak günümüze ulaşan Tarihi Urfa Çarşısı, 50’ye yakın sokağı, hanları, kahveli avluları ve binlerce çalışanı ile Orta Doğu’nun en önemli kapalı çarşılarından biri. Güneş yeryüzüne gülümsemeden hareketlenen çarşı, dar koridorlarına buyur ettiği misafirlerine Orta Çağ’dan günümüze uzanan geniş yelpazeli bir tarihin türlü zaman dilimlerinde gezinme imkânı sunuyor. Çarşının taş koridorları sanki etnik bir portreler galerisi: Türkler, Araplar, Kürtler, Suriyeliler, Acemler, Azeriler ve daha kimler kimler… Çarşının neresine giderseniz gidin hep canlı ve renkli görüntüler, yüzler çıkacak karşınıza. Dökümlü ehramları ile süzülürcesine yürüyen kadınlar, en çok Suriye işi kumaşlara meraklı. Tam sekiz kapalı çarşının iç içe girmesiyle oluşan Tarihi Urfa Çarşısı’nda her bölümün bir adı var: Bedesten, Göncü, İsotçu, Kazancı, Kınacı, Saraçlar, Kürkçü, Keçeci…

Yazının devamını Yedikıta Dergisi 100. sayısından (Aralık 2016) okuyabilirsiniz.

Melih Uslu

Recent Posts

Ateşin ve Toprağın Buluştuğu Sanat Çini

Orta Asya bozkırlarından Anadolu topraklarına uzanan bin yıllık kültür mirası çini, Selçuklu’nun ihtişamlı kubbelerinden, Osmanlı’nın…

4 hafta ago

İsveç’in Osmanlı Gemileri Yaramaz ve Yıldırım

Büyük Kuzey Savaşı (1700-1721), tarihimizde pek bilinmez. Ancak İsveç kralı 12. Karl’ı iyi biliriz. Nam-ı…

4 hafta ago

Leman Gölü Kıyısında Orta Çağ’a Yolculuk Yvoire Thonon Evian

Avrupa’nın en büyük göllerinden birinin kıyısında; bir yanımızda tatlı suyun maviliği, diğer yanda Alp Dağları’nın…

4 hafta ago

Haremeyn’in Gölgesi Düşen Haneler Hacı Evleri

Hac yolculuğu, eskiden yalnızca bir ibadet değil; şehir hayatında, evlerde ve mahallelerde iz bırakan önemli…

4 hafta ago

Çininin Altın Çağı İznik ve Kütahya Çinileri

İznik’te üretilen çiniler, Osmanlı çiniciliğinin ulaştığı sanat seviyesinin en parlak örneklerini temsil eder. İznik atölyelerinin…

4 hafta ago

İznik’in Sırrı Mercan Kırmızısı

İznik çini sanatını ayrıcalıklı kılan husus, mercan kırmızısıdır. Yüzyıllar boyunca İznik çinilerinin en büyük sırrı…

4 hafta ago