Bilgiden İrfana Marifetname
On sekizinci yüzyıl Osmanlı âlimlerinden Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri’nin Marifetname adlı eseri, Müslümanlar nezdinde müstesna bir yere sahip. Müellifin gönül hokkasına, marifet divitini bana bana yazdığı kıymetli eser, bugün dahi okuyanlara ışık olmaya devam ediyor. Asırları aşan muhtevasıyla birçok dile tercüme edilen eserin hikâyesine buyurmaz mısınız?..
Kitap odur ki besmele ile başlaya. Marifetname dahi Allah’ın güzel adı ile girer söze. Ki besmele hayrın anahtarıdır. Güzellikle başlamanın yordamıdır. Ardından hamdele ve salvele gelir. Ki hamd ile sözü, salavat ile gönlü yıkansın okuyanların.
Kitap odur ki bir ismi ola. Kitabımızın ismi Marifetname’dir. “Men arefe nefsehû fakad arefe rabbehû” (“Nefsini bilen, rabbini bilir.” Hadis-i şerif). Marifetname, işte bu “arefe” sırrının derdine düşmüştür. Bilmek, anlamak, irfan sahibi olmak, marifete varmak derdindedir.
Kitap o ki bir fenni ola. Lakin Marifetname’nin bir tanecik fenni yoktur ki. O âdeta bin bir çiçekli bahçedir. Ne ararsan bulunur içinde. Daldan dala atlar, muhabbetten muhabbete konar. Türlü gülden bal dermiştir âdeta. Kitap odur ki bir müellifi ola. Erzurumlu İbrahim Hakkı derler Marifetname’nin yazarına. Marifetname’den bahsedeceğiz. Lakin evvela İbrahim Hakkı merhumu tanıyalım.
Üçüncü Ahmed Han’ın tahta çıktığı 1703 yılında Erzurum’un Hasankale’sinde dünyaya gelir İbrahim Hakkı.
Yazının tamamını Yedikıta Dergisi 146. sayısından (Ekim 2020) okuyabilirsiniz.
Osmanoğulları’nın ilk büyük payitahtı, Osmanlı’nın dibacesi ve beylikten devlete geçişin müjdeleyicisi Bursa; yeşili ve suyuyla…
Şeyh Üftâde (1490-1580) Hazretleri, daha doğumunda görülen müjdeli bir rüyanın işaret ettiği üzere, zühdü, takvâsı…
Bugün İslâm medeniyetinden söz edebiliyorsak, bunu Medine-i Münevvere’ye borçluyuz diyebiliriz. Zira İslâmî kültürün tekâmül etmeye…
Yazmak, bilgiyi kalıcı hâle getirmek ve nesiller boyunca paylaşmanın en sağlam yoludur. Müstensihlerden şapograf makinelerine…
Mustafa Râkım Efendi, Osmanlı hattatlığında celî sülüs ve tuğrada çığır açan müstesna bir üstattır.
Kalemi güçlü olduğu kadar, bedenen de kuvvetli olan Ahmed Midhat Efendi, devrin gazetecilerinden Lastik Said…