Categories: Portreler

“Allah’ım! Evladım Mahmud’un İlmini Artır!”

Çocuk terbiyesinde, öyle dualar vardır ki tesiri uzun nasihatlerden daha derindir. Anne ve babaların, evlatları için ettikleri “Allah zihin açıklığı versin”, “Mevlam, anlayışını kolaylaştırsın”, “Cenâb-ı Hak, ilmini bereketlendirsin”, “Allah, muvaffak eylesin” kabilinden hayır duaları, eğitim yolunda güçlü bir teşvik kaynağıdır. Bu içten temenniler, çocukta sevildiği, desteklendiği ve başarabileceğine inanıldığı hissini kuvvetlendirir, ona manevî kuvvet verir. Nitekim anne duasının bereketiyle ilim yolunda büyük merhaleler kat eden nice âlimin menkıbesi, günümüze ulaşmıştır. Bu isimlerden biri de Metn-i Alâka müellifi, belâgat âlimi Mahmud bin Abdullah el-Antâkî el-Hanefî’dir.

Çocuk terbiyesinde, öyle dualar vardır ki tesiri uzun nasihatlerden daha derindir. Anne ve babaların, evlatları için ettikleri “Allah zihin açıklığı versin”, “Mevlam, anlayışını kolaylaştırsın”, “Cenâb-ı Hak, ilmini bereketlendirsin”, “Allah, muvaffak eylesin” kabilinden hayır duaları, eğitim yolunda güçlü bir teşvik kaynağıdır. Bu içten temenniler, çocukta sevildiği, desteklendiği ve başarabileceğine inanıldığı hissini kuvvetlendirir, ona manevî kuvvet verir. Nitekim anne duasının bereketiyle ilim yolunda büyük merhaleler kat eden nice âlimin menkıbesi, günümüze ulaşmıştır. Bu isimlerden biri de Metn-i Alâka müellifi, belâgat âlimi Mahmud bin Abdullah el-Antâkî el-Hanefî’dir.

Şark’ın Büyük Âlimleri isimli eserde anlatıldığı üzere, Muhammed Râgıb et-Tabbâh’ın İ‘lâmü’n-Nübelâ adlı külliyatında onun hayatına dair mühim bilgiler yer alır. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte nisbesi, Antakyalı olduğunu gösterir.

İlk tahsilini Antakya’da alan Mahmud el-Antâkî, daha sonra hac vesilesiyle Mekke-i Mükerreme’ye gider; burada dört yıl mücavir kalır ve devrin âlimlerinden ders okur. Ardından Mısır’a geçerek birkaç yıl ilim tahsiline devam eder. İstanbul’a giderse de burada fazla kalmaz ve yeniden Antakya’ya döner. Fakat ilim yolculuğunu burada bırakmaz, tekrar sefere çıkarak mantık ve hikmet gibi âlet ilimlerini tahsil eder.

Yazının tamamını Yedikıta Dergisi 213. sayısından (Mayıs 2026) okuyabilirsiniz.

Osman Doğan

Recent Posts

Ateşin ve Toprağın Buluştuğu Sanat Çini

Orta Asya bozkırlarından Anadolu topraklarına uzanan bin yıllık kültür mirası çini, Selçuklu’nun ihtişamlı kubbelerinden, Osmanlı’nın…

2 hafta ago

İsveç’in Osmanlı Gemileri Yaramaz ve Yıldırım

Büyük Kuzey Savaşı (1700-1721), tarihimizde pek bilinmez. Ancak İsveç kralı 12. Karl’ı iyi biliriz. Nam-ı…

2 hafta ago

Leman Gölü Kıyısında Orta Çağ’a Yolculuk Yvoire Thonon Evian

Avrupa’nın en büyük göllerinden birinin kıyısında; bir yanımızda tatlı suyun maviliği, diğer yanda Alp Dağları’nın…

2 hafta ago

Haremeyn’in Gölgesi Düşen Haneler Hacı Evleri

Hac yolculuğu, eskiden yalnızca bir ibadet değil; şehir hayatında, evlerde ve mahallelerde iz bırakan önemli…

2 hafta ago

Çininin Altın Çağı İznik ve Kütahya Çinileri

İznik’te üretilen çiniler, Osmanlı çiniciliğinin ulaştığı sanat seviyesinin en parlak örneklerini temsil eder. İznik atölyelerinin…

2 hafta ago

İznik’in Sırrı Mercan Kırmızısı

İznik çini sanatını ayrıcalıklı kılan husus, mercan kırmızısıdır. Yüzyıllar boyunca İznik çinilerinin en büyük sırrı…

2 hafta ago