19. asır da Türkistân’da, Müslümânlarla Ruslar arasında cereyan eden şiddetli mücâdeleler de, ortaya koyduğu gayret ve kahramanlık ile temayüz etmiş ve o devre damgasını vurmuş müstesnâ bir mücâhide kahraman: Kurmancan Datka (1811-1907)
Biz bu makâlede 19. asırda Türkistân’da, Müslümânlarla emperyalist Ruslar arasında cereyân eden şiddetli mücâdelelerde, ortaya koyduğu gayret ve kahramanlık ile temâyüz etmiş ve o devre damgasını vurmuş müstesnâ bir mücâhide kahramanımızdan bahsedeceğiz: Kurmancan Datka (1811-1907).
Kurmancan (Kurban can) Datka, sâhib olduğu yüksek mânevî gücü, ilmî dirâyet ve liyâkati, devlet ve millet umûruna taalluk eden husûslardaki isâbetli kararları ile, mükemmel zekâsı sâyesinde ilk defa Buhârâ Emîri Seyyid Muzaffer’den, sonra Hokand (Ko kand) Hânı Hudâyâr’dan olmak üzere Türkistân hânları tarafından peşpeşe iki kere datka unvânıyla şereflendirilmiştir. Bu sâdece Türkistân (Orta Asya) için değil, bütün Türk ve İslâm âleminde görülmemiş bir hâdise idi.
Datka (veya Datha) bir ünvân olup, hâkim, hükümdâr, general, albay, idâreci gibi manâlarda kullanılmaktadır. Bu sebeble, Kurmancan Datka’nın, emperyalist Rus ordularına karşı mücâ delesi, daha ziyâde Kırgızistan’ın Alay havâlisinde cereyân ettiği için, günümüzde Kırgızların onu Altay Kraliçesi manasında Altay Kanıkesi, Alay Hânışası, Alay Kraliçesi, Alay Hükümdârı, General ve sâire gibi ünvânlarla zikrettiklerini görmekteyiz.
Yazının devamını Yedikıta Dergisi 20. sayısından (Nisan 2010) okuyabilirsiniz.
Büreyde bin Husayb el-Eslemî (r.a.) Hazretleri, Horasan bölgesinde en son vefat eden sahabî olup, İslâm…
Osmanlı medeniyeti, gücünü; ölçüden, edep ve zarafetten aldı. Şehrin imarından hane kapısına kadar uzanan bu…
Siperler topraktı, gökyüzü ateşle doluydu. Ramazan-ı Şerif’in manevî serinliği, Çanakkale siperlerinin her yanında hissediliyordu.
Yaşlı ve hasta olmasına rağmen Zigetvar Kuşatması’na bizzat katılan Sultan Süleyman, sefer sırasında irtihal etti.…
Dünyanın en çok ziyaret edilen şehirlerinden Barselona, bir zamanlar “Berşelûne” adıyla Endülüs’ün kuzeyindeki önemli İslâm…
Anadolu coğrafyası, hâlâ ecdadın binlerce eseriyle süslü. Bu medeniyet unsurları maalesef, güya yine “medeniyet” adına…
View Comments
Bana hanım sahabi
Ümmü Umâre Nesîbe bint Kâ'b (Razıyallahü anha)’ yı hatırlattı
Hz Allah makamlarını âli eylesin
Şefaatleri üzerimize olsun.