Osmanlı Tarihi

Sultanın Basın Danışmanından Ermeni Meselesine Çözüm! Yıldız Sarayı’nda Bir Papaz Louis Sabuncu

“Tıpkı daha önce olduğu şekilde bir çeşit yıldız sarayı casusu gibiydi; siyah şapkalı, siyah elbiseli, elbisesinde ve parmağında birer mücevher bulunan küçük, kurnaz, yaşlı bir adam. öyle sanıyorum ki Londra’ya bir entrika için gelmişti…”

İnsanlar kendilerine zarar veren, tabiri caizse kuyularını kazan kişilerden uzak durmak, mümkünse yüzlerini bile görmek istemezler. Ama aynı durum bir sultan için geçerli değildir. Hele düşmanı çok olan ve ne pahasına olursa olsun insan canına kıymayı içine sindiremeyen bir sultansa mevzubahis, devreye akıl oyunları girecek demektir.

Evet, konumuz Sultan İkinci Abdülhamid ve onun yaklaşık yirmi sene tercümanlığını, basın danışmanlığını yapmış olan John Louis Sabuncu. Cemaleddin Afgani ve Hadramutlu Şeyh Fazıl gibi fikir ve hareketlerinden şüphelendiği şahısları İstanbul’da ikamete mecbur tutan sultan, basın yayın yoluyla kendisini yıpratmaya çalışan Sabuncu’yu da senelerce gözünün önünde tutmuş ve tecrübelerinden istifade etmiştir.

MARDİN’DE BAŞLAYAN HAYAT

Süryânî bir ailenin çocuğu olarak 1838’de Mardin Derik’te doğan Louis Sabuncu, 1850’de Suriye’ye giderek bir Süryânî mektebinde din eğitimi görmüş, 1854’te Antakya Süryânî Patriği tarafından Roma’ya gönderilerek Hıristiyan ilahiyatı tahsil etmiştir. 12 yıllık tahsili müddetince beyan, mantık, felsefe, tıp, hukuk, ilm-i kelam, ilahiyat, tabiiyat, cebir, tarih, coğrafya, fotoğrafçılık ve fizik tahsil etmiş; ayrıca Arapça, Türkçe, Süryanice, Keldanice, İtalyanca, İngilizce, Fransızca ve Latince öğrenmiştir. Yunanca ve İbranice’yi ise biraz okumuştur. 1863’te doktorasını tamamlayarak Mardin’e dönmüştür. Daha sonra Beyrut’a geçen Sabuncu zekası, geniş ilmî ve kültürel birikimi ile dikkat çekti. Burada Süryânî cemaatinin liderliğine seçildi.

Yazının devamını Yedikıta Dergisi Ağustos (60. Sayı 2013) sayısından okuyabilirsiniz.

Kasım Hızlı

Recent Posts

Reval Görüşmeleri (1908)

Haziran 1908’de Baltık Denizi kıyısındaki Reval şehrinde, İngiltere’nin kral ve kraliçesi ile Rusya’nın çar ve…

4 hafta ago

Cüzzamlılar

Avrupa’da yaygın olan cüzzam hastalığı, haçlıların Kudüs’ü işgaliyle başka coğrafyalarda da görülmeye başlamıştı. Bu hastalığı…

4 hafta ago

Betona Gömülen Hatıralar

Toprak, bir milletin hafızasıdır. O hafızanın en derin satırlarını ise mezar taşları yazar. Her biri…

4 hafta ago

Sakarya Nehri’nin Doğduğu Topraklarda Bir Osmanlı Mirası Mahmudiye ve Çifteler

Eskişehir’in doğusunda, Sakarya Nehri’nin sessiz pınarlarından hayat bulan verimli bozkırlarda, iki kardeş ilçe yükselir: Çifteler…

4 hafta ago

Fatih Sultan Mehmed Han’ın Sırtını Yasladığı Âlim Fenârîzâde Ali Çelebi

Sultanların saltanatına değer katan seçkin âlimlerden biri de, Sultan Fatih’in en büyük destekçilerinden Fenârîzâde Ali…

4 hafta ago

Timur Han’ın Hindistan Seferi

Ordusu, müneccimlerin vereceği haberi beklerken o, okuduğu âyet-i kerîmelerle askerlerine en büyük dayanağı sağlamıştı…

4 hafta ago