Şarkın Büyük Âlimi Allâme Teftazanî

Allâme Teftazanî Hazretleri, ilim tahsiline başladığı yıllarda dersleri anlamakta son derece zorlanıyordu. Hocası Adudüddin el-Îcî’nin, zekâsı en zayıf talebesiydi. Fakat buna rağmen çok gayret eder, zekâsının zayıflığı sebebiyle ilim tahsilinde ümitsizliğe düşmezdi…

Bin iki yüzlü yılların başlarında Karakurum’da kurulan Moğol İmparatorluğu (1206-94), doğuda Çin İmparatorluğu’nu ortadan kaldırdı. Batı’da da Ön Asya İslâm âlemini yakıp yıktı. 1220’de Semerkand ve Buhara’yı, akabinde diğer Türkistan şehirlerini istila etti. Nihayetinde bütün İran’ı işgal ederek Harzemşahlar Devleti’ne son verdi.

Cengiz Han’dan sonra işgal ve istila harekâtına devam eden torunu Hülagü, 1258 yılının Muharrem ayında Bağdat’ı ele geçirerek Halife Musta’sım b. Mustansır’ı, devlet erkânını ve bütün şehir halkını kılıçtan geçirdi. Sonrasında Moğol ordusu, Anadolu kapılarına dayandı. Selçuklular ile 1243’te yapılan Kösedağ Savaşı’yla birlikte Anadolu da Moğol nüfuzuna girdi.

İran’da yaklaşık yetmiş yıl devam eden İlhanlı hâkimiyeti sırasında, ilk zamanlardaki hükümdarlar İslâmiyet’i ortadan kaldırmaya çalıştı. Nice âlim, Moğol kılıcı altında şehid edilirken, sağ kalanlar ise muhacir durumuna düştü. Yapılışı nesiller boyu süren camiler, saraylar, sebiller, hanlar, hamamlar yağmalandı. Yüzlerce yılın birikimi nice eserler ya ateşlerde yakıldı ya da mürekkepleri nehirlerin sularına karıştı.

Fakat sonrasında gelen hükümdarlar zamanla İslâm dini ile müşerref oldu. Hususiyle de Ebu Said Bahadır’ın (1316/1335) âlimlere sahip çıkmasıyla işler tersine döndü ve ilim sahasında bazı canlanmalar meydana geldi. Fakat Ebu Said’in ölümünden sonra devlet, tarih sahnesinden çekildi.

Yazının devamını Yedikıta Dergisi 120. sayısından (Ağustos 2018) okuyabilirsiniz.

Soner Demirsoy

View Comments

  • Zamanımızın Sözde! Hocaları da malesef çaplarına bakmadan tamamen ilmi zahırleriyle(zehirleriyle) Böyle büyük zatları eleştirmeye cüret ediyorlar..... Cahiller cesur olurmuş hakikaten...

Recent Posts

İslâm’ın İlk Sancaktarı Büreyde bin Husayb el-Eslemî (R.A.)

Büreyde bin Husayb el-Eslemî (r.a.) Hazretleri, Horasan bölgesinde en son vefat eden sahabî olup, İslâm…

3 hafta ago

Kapısından Penceresine Türk Evinin Mahremiyet Unsurları

Osmanlı medeniyeti, gücünü; ölçüden, edep ve zarafetten aldı. Şehrin imarından hane kapısına kadar uzanan bu…

3 hafta ago

Çanakkale Cephesi’nde Ramazan-ı Şerif

Siperler topraktı, gökyüzü ateşle doluydu. Ramazan-ı Şerif’in manevî serinliği, Çanakkale siperlerinin her yanında hissediliyordu.

3 hafta ago

Zigetvar Önünde Bir Sultan

Yaşlı ve hasta olmasına rağmen Zigetvar Kuşatması’na bizzat katılan Sultan Süleyman, sefer sırasında irtihal etti.…

3 hafta ago

Barselona’da İslâm Hâkimiyeti

Dünyanın en çok ziyaret edilen şehirlerinden Barselona, bir zamanlar “Berşelûne” adıyla Endülüs’ün kuzeyindeki önemli İslâm…

3 hafta ago

Emir Musa Medresesi’nin Hikâyesi

Anadolu coğrafyası, hâlâ ecdadın binlerce eseriyle süslü. Bu medeniyet unsurları maalesef, güya yine “medeniyet” adına…

3 hafta ago