Mukaddes Beldenin Mukaddes Taşı Hacerü’l-Esved

Asırlar boyunca Müslümanların ibadet niyetiyle ziyaret ettiği Mekke-i Mükerreme, Arap Yarımadası’nın Hicaz isimli batı bölgesinde ve Cidde’nin 100 kilometre doğusunda bulunuyor. Bu mukaddes şehir, bağrında Müslümanların kıblesi Kâbe-i Muazzama, Zemzem Kuyusu, Makâm-ı İbrahim, Hacerü’l-Esved gibi daha birçok kıymeti muhafaza ediyor. Bunlardan Hacerü’l-Esved veya Hacer-i Es’ad, büyükçe bir cennet yakutu olup Beytullah’ın doğu köşesinde 1,5 metre yükseklikte gümüşten bir mahfaza içinde korunuyor. 30 cm çapında, elips biçimindeki bu mübarek taşın, siyaha yakın, koyu kırmızı parlak rengi ve kendine has bir kokusu bulunuyor…

Hacerü’l-Esved, Makam-ı İbrahim ile beraber Cennet’ten indirildiğinde bembeyaz ve berrak bir yâkut iken sonradan rengi siyahlaşır. Bu yüzden el-Hacerü’l-Esved terkibi Arapçada “siyah taş” manasına gelir. Tabiri caizse, Kâbe-i Muazzama’nın yüzündeki ben gibidir.

Hacerü’l-esved imiş Kâ’be yüzünde kara ben

Hâcıyım sa’y ederim ol haceri öpmeye ben

Hacerü’l-Esved, Hazret-i Âdem (a.s.) tarafından yeryüzünde inşa edilen ilk bina olan Kâbe-i Muazzama’ya yerleştirilir. Nuh (a.s.) Tufanı’nda Beytullah semaya kaldırıldığında, Hacerü’l-Esved de Ebu Kubeys Dağı’na emanet edilir. Bilahare Hazret-i İbrahim (a.s.), Kâbe-i Muazzama’yı yeniden inşaya başlar ve tavafın başlama noktasını belli etmek için Hacerü’l-Esved’i, Ebu Kubeys’ten alıp şimdiki köşesine yerleştirir.

Harem-i Şerif’in zaman içinde sel, yangın gibi çeşitli afetlere ve insanların saldırılarına maruz kalması neticesinde, Hacerü’l-Esved’de de bazı hasarlar ve parçalanmalar meydana gelir. Ancak her defasında bunlar büyük bir titizlikle tamir edilir. İslâmiyet’ten evvelki devirlerde Huzâalıların Mekke’den çıkardığı, Cürhümlülerin sakladığı Hacerü’l- Esved, uzun aramalardan sonra bulunarak tekrar yerine konulur. Bundan sonra Mekke’deki Arap kabilelerinin her biri onun muhafazasına daha fazla ehemmiyet gösterirler.

Yazının devamını Yedikıta Dergisi 120. sayısından (Ağustos 2018) okuyabilirsiniz.

Osman Doğan

Recent Posts

Dijital Arşiv Çağı

Bir tarafta tarihin tozlu sayfalarına karışan, yıkılan, yakılan ve raflarında insanlığın hafızasını saklayan eski zaman…

1 gün ago

Dünyanın Arşivi Burada!

Ücretsiz olarak erişim sağlayabileceğiniz en meşhur dijital arşiv ve kütüphaneleri sizler için derledik…

1 gün ago

Orta Çağ’da Efsaneler, Korkular ve Gerçekler

Orta Çağ’ın karanlık ve bilinmezliklerle dolu dünyasında, tüccarlar ve seyyahlar, yalnızca zorlu yolculuklarla değil, aynı…

1 gün ago

Avrupa’yı Titreten Timurlu Kasırgası

Timur ordusu, savaş meydanlarında geçen otuz yıl boyunca hiç yenilgi yüzü görmemiş, âdeta durdurulamaz bir…

1 gün ago

Bilgi Dijitalleşiyor, Kütüphaneler Dönüşüyor!

Kütüphaneler artık raflarla sınırlı değil. Elektronik kaynaklardan yapay zekâ destekli arşivlemeye, kütüphaneciliğin sınırları yeniden çiziliyor.…

1 gün ago

Avrupa’nın Kalbinde Dijital Kütüphanecilik Avusturya Ulusal Kütüphanesi

Kütüphanelerdeki dijital dönüşüm ülkemizde olduğu gibi tüm dünyada da devam ediyor. Bilginin dijital ortama aktarılma…

1 gün ago