Categories: ManşetPortreler

Anadolu’da Bir Müslüman Moğol Kumandan Emir Bulargu

Moğollar, Kösedağ galibiyetinden sonra Selçuklular üzerindeki hâkimiyetini güçlendirmek için Anadolu’ya birçok kumandan gönderdi. Bunlar arasından, Anadolu irfanının potasında eriyip hidayet bulanlar da oldu. Çukurova bölgesinde, Ermenilerle yaşanan hâkimiyet mücadelesinde mühim şahsiyet Emir Bulargu da onlardan birisi…

On üçüncü asırda Anadolu’da vuku bulan önemli hadiselerden biri, Moğol istilasıdır. Asya’nın bozkırlarından kalkıp Türkİslâm medeniyetinin kadîm şehirlerini yakıp yıkarak Anadolu’ya gelen Moğol ordusu, Türkiye Selçuklu Devleti’nin mamur şehirlerini de talan ve yağma etti. Selçuklu otoritesinin zayıflamasıyla başlayan Moğol tahakkümü, Anadolu’yu kargaşaya sürükledi. Moğollar istila ettikleri Anadolu’ya, hâkimiyetlerini devamlı ve sağlam kılmak için vali, komutan ve vergi memurları gönderdiler. Bu komutanlar, bulundukları bölgelerde Anadolu halkını Moğollara itaat etmeyezorluyorlardı. Ancak içlerinden biri vardı ki diğer komutanlar gibi değildi. Hem Müslüman hem de şefkatliydi.

Moğolların Anadolu’daki Müslüman Emiri

Bu istila devrinde bazı Moğol idareci, emir ve komutanlar İslâmiyet’i kabul etmişlerdi. Buna ilaveten Moğol hanedanından İlhanlı hükümdarı Gazan Han’ın (1295-1303) Müslüman olmasıyla birlikte, Moğolların Anadolu halkına karşı tutum ve davranışlarında birtakım değişiklikler meydana geldi. Bu tarihten sonra Anadolu’da Müslüman emirler görevlendirilmeye başlandı. Bunlardan biri de Emir Bulargu idi. Emir Bulargu’nun çocukluğu ve gençliği hakkında yeterince malumat bulunmuyor. Onu kaynaklarda ilk kez, Cengiz Han’ın torunu ve İlhanlılar Devleti’nin kurucusu Hülagû Han’ın oğlu Abaka Han’ın ölmesi (1282) üzerine Şehzade Baydu’nun çağrılması görevinde görüyoruz. Komutan olarak tarih sahnesine çıkması ise Olcaytu Han’ın tahta çıktığı dönemde olmuştur. Emrindeki adamları ve yoldaşları ile Müslüman olan Emir Bulargu’dan devrin kaynakları övgüyle bahsetmiş, onu “gazi” olarak nitelendirmiştir. Yazılan eserlerde Bulargu’nun bahadırlıkta, yiğitlikte ne kadar mahir olduğu, İslâm ateşinin yüreğinde kor gibi yandığı anlatılmış, Anadolu halkının övgüsüne mazhar olduğundan bahsedilmiştir.

Emir Bulargu Ermeni Topraklarında

Olcaytu Han tahta oturur oturmaz kayınpederi Emir İrincin Noyan’ı 1305’te, Anadolu’daki Moğol ordusu kumandanlığıyla görevlendirdi.

Yazının tamamını Yedikıta Dergisi 137. sayısından (Ocak 2020) okuyabilirsiniz.

Arif Demirer

Recent Posts

İslâm’ın İlk Sancaktarı Büreyde bin Husayb el-Eslemî (R.A.)

Büreyde bin Husayb el-Eslemî (r.a.) Hazretleri, Horasan bölgesinde en son vefat eden sahabî olup, İslâm…

1 hafta ago

Kapısından Penceresine Türk Evinin Mahremiyet Unsurları

Osmanlı medeniyeti, gücünü; ölçüden, edep ve zarafetten aldı. Şehrin imarından hane kapısına kadar uzanan bu…

1 hafta ago

Çanakkale Cephesi’nde Ramazan-ı Şerif

Siperler topraktı, gökyüzü ateşle doluydu. Ramazan-ı Şerif’in manevî serinliği, Çanakkale siperlerinin her yanında hissediliyordu.

1 hafta ago

Zigetvar Önünde Bir Sultan

Yaşlı ve hasta olmasına rağmen Zigetvar Kuşatması’na bizzat katılan Sultan Süleyman, sefer sırasında irtihal etti.…

1 hafta ago

Barselona’da İslâm Hâkimiyeti

Dünyanın en çok ziyaret edilen şehirlerinden Barselona, bir zamanlar “Berşelûne” adıyla Endülüs’ün kuzeyindeki önemli İslâm…

1 hafta ago

Emir Musa Medresesi’nin Hikâyesi

Anadolu coğrafyası, hâlâ ecdadın binlerce eseriyle süslü. Bu medeniyet unsurları maalesef, güya yine “medeniyet” adına…

1 hafta ago