Amerikan Özgürlüğü Osmanlı’ya Uyar mı?

Dünyanın birçok ülkesini gezip uzun yıllar İngilizlerin Ortadoğu danışmanlığını yapan, nihayetinde Sultan Abdülhamid’in hizmetine girmiş Louis Sabuncu’nun Amerikan özgürlüğünü savunan bir gazeteciye yazdığı sıra dışı satırlar…

Tarihe ‘özgürlükler ülkesi’ olarak geçen Amerika farklı fikirlerin, örgütlerin, din ve mezheplerin rahatça neşvü nema bulduğu bir coğrafyadır. Bu özelliği dolayısıyla zaman zaman ayrılıkçı hareketlerin basın yayın imkânı bulduğu bir konum haline geldiği de olmuştur. Osmanlı Devleti’ndeki değişik etnik ve dinî unsurlardan bazı komiteci ve gazeteciler Amerika’da yayın yapmış, maksatlarına ulaşabilmek için bu yayınları Osmanlı sınırları içerisine sokmaya çalışmışlardır. Bu gazetecilerden birisi Yusuf Kenan Malûf Efendi’dir. Cebel-i Lübnan’da meclis üyesi olan Marunî Numan Malûf’un oğlu olan Yusuf Malûf, el-Eyyam gazetesini New York’ta çıkarmıştır. El-Eyyam, Lübnan’ı Osmanlı Devleti’nden ayırmayı amaçlayan ve New York’ta Nesib Şebli’nin başkanlığında kurulan “Suriyetü’l-Fettat” yani “Genç Suriyeliler” Cemiyeti’nin yayın organı gibi çalışmıştır. Yusuf Kenan Malûf, el-Eyyam isimli gazetesi ve Zahiretü’l-Eyyam isimli kitabı ile fikirlerini Osmanlı ülkesinde yaymaya çalışmış, fakat Maarif Nezâreti’nin sansürüne takılmıştır. Bunun üzerine, eski bir gazeteci olan ve yeni görevi Yıldız Sarayı’nda tercümanlık olan John Louis Sabuncu’ya mektup göndererek yayınlarının Osmanlı sınırları içine girmesi hatta sultana ulaşması için aracı olmasını rica etmiştir.

Yazının devamını Yedikıta Dergisi 83. sayısından (Temmuz 2015) okuyabilirsiniz.